ทำไมต้องเรียนคณิตศาสตร์

คณิตศาสตร์เป็นเครื่องมือที่มนุษย์สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการแสวงหาความรู้อื่นๆ นอกเหนือจากความรู้ในตัวคณิตศาสตร์ที่มีคุณค่ามหาศาล เพราะอย่างน้อย คณิตศาสตร์เป็นศาสตร์ที่จะช่วยพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ ความสามารถที่มนุษย์พึงมี ได้แก่ ความสามารถในการคิดคำนวณ ซึ่งเป็นความสามารถที่ใช้ในชีวิตประจำวันของทุกชนชั้น ทุกระดับ ทุกชาติ ทุกภาษา และทุกศาสนา เพียงแค่ประโยชน์อันเป็นพื้นฐานที่กล่าวมาก็มีคุณค่าอเนกอนันต์ นอกจากนี้ คณิตศาสตร์ยังเป็นเครื่องมือที่จะช่วยพัฒนาเยาวชนให้เป็นผู้ที่มีศักยภาพ เป็นพลเมืองที่มีคุณค่า ที่กล่าวเช่นนี้ก็เพราะโดยธรรมชาติของวิชาคณิตศาสตร์จะช่วยพัฒนา เสริมสร้างเยาวชนให้เป็นผู้ที่รู้จักคิด วิเคราะห์ ช่างสังเกต มีความคิดเป็นลำดับขั้นตอน มีระเบียบวินัย มีเหตุมีผล สามารถคิดคำนวณกะประมาณได้อย่างสมเหตุสมผล นอกจากนี้คณิตศาสตร์ยังเป็นศาสตร์ที่จะช่วยพัฒนาผู้เรียนให้มีศักยภาพทางคณิตศาสตร์ (Mathematical Power) กล่าวคือ เป็นผู้ที่มีความสามารถในการวิเคราะห์ สังเคราะห์ มีความสามารถในการแก้ปัญหา มีความสามารถในการอุปนัยและนิรนัยสถานการณ์หรือปัญหาต่างๆ มีความสามารถในการคาดเดา มีความสามารถในการเชื่อมโยง และมีความสามารถในการให้เหตุผล ตลอดจนมีวิสัยทัศน์และมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ รองศาสตราจารย์สุเทพ  จันทร์สมศักดิ์[1] ได้กล่าวถึงประโยชน์ที่สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของคณิตศาสตร์ไว้ในหนังสือคณิตศาสตร์ศึกษา ในบทความเรื่องเรียนคณิตศาสตร์ไปทำไม ซึ่งสรุปได้ดังนี้

  • คณิตศาสตร์ทำให้คำนวณเป็น
  • คณิตศาสตร์จะช่วยฝึกวิธีการใช่ความคิดพิจารณาเรื่องต่างๆ โดยใช้เหตุผลด้วยความเป็นธรรม ปราศจากอคติ ทั้งนี้เพราะการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ผู้เรียนจะได้ฝึกแก้ปัญหา และการแก้ปัญหาทุกครั้งต้องยึดข้อมูลที่กำหนดให้เท่านั้นเป็นหลัก ไม่อนุญาตให้นำความเห็นส่วนตัวหรือข้อคิดเห็นของตนเองหรือของคนอื่นมาอ้าง
  • คณิตศาสตร์ช่วยฝึกให้นักเรียนรู้จักพูดและเขียนได้ตามที่ตนคิด ทั้งนี้เพราะเมื่อนักเรียนได้ฝึกแก้ปัญหาในทางคณิตศาสตร์แล้ว จะเป็นด้วยวิธีใดก็ตาม ก็ดูจะเป็นการเพียงพอที่ผู้เรียนคณิตศาสตร์จะต้องสามารถเรียงลำดับแนวคิดเป็นขั้นตอน แล้วนำเสนอหรือสื่อสารให้ครูอาจารย์ และผู้อื่นให้ได้เข้าใจว่าตนเองคิดหรือสรุปผลมาได้อย่างไร เป็นการพัฒนาทักษะการนำเสนอ (Presentation Skill) ทักษะการแทนค่า (Representation Skill) และทักษะการสื่อสารหรือการสื่อความหมาย (Communication Skill) ซึ่งล้วนแต่เป็นทักษะที่สำคัญและจำเป็นทางคณิตศาสตร์ที่ควรตระหนักในการเรียนการสอนคณิตศาสตร์
  • คณิตศาสตร์ฝึกให้ใช้ระบบเพื่อช่วยให้เข้าใจสังคมได้ดียิ่งขึ้น จะเห็นได้ว่าสังคมมนุษย์เราใช้ระบบและวิธีการของคณิตศาสตร์หลายประการ เช่น รัฐธรรมนูญ ซึ่งประกอบไปด้วยข้อตกลงพื้นฐาน ซึ่งในทางคณิตศาสตร์ได้แก่ อนิยาม นิยาม กฎ และสมบัติต่างๆ ทางคณิตศาสตร์ มานำกำหนดเป็นกฎหมาย ซึ่งในทางคณิตศาสตร์ก็คือทฤษฎีบท ซึ่งสรุปมาจากข้อตกลงในรัฐธรรมนูญ คดีความต่างๆ คือโจทย์ปัญหา (Problem) การตัดสินคดีคือการแก้โจทย์ปัญหา (Problem Solving) โดยใช้ตรรกวิทยามาสรุปตีความ ให้ได้ผลสรุปที่สอดคล้องกับทฤษฎี (กฎหมายต่างๆ) หรือข้อตกลงพื้นฐาน (รัฐธรรมนูญ) เมื่อเข้าใจได้เช่นนี้แล้วจะเห็นความสำคัญของรัฐธรรมนูญยิ่งขึ้น เพราะถ้าข้อตกลงพื้นฐาน (รัฐธรรมนูญ) ไม่เหมาะสมหรือไม่ยุติธรรม กฎหมาย และการตัดสินคดีความต่าง ๆ ย่อมไม่เหมาะสมหรือไม่ยุติธรรมตามมาด้วย

กล่าวโดยสรุปคณิตศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาความคิดของมนุษย์ ทำให้มนุษย์มีความคิดสร้างสรรค์ คิดอย่างมีเหตุผล เป็นระบบ เป็นระเบียบ มีแบบแผน นอกจากนี้คณิตศาสตร์ยังช่วยพัฒนาให้มนุษย์คิดวิเคราะห์ปัญหาและสถานการณ์ ทำให้สามารถคาดการณ์ วางแผนการแก้ปัญหา และตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม ยิ่งกว่านั้นคณิตศาสตร์ยังเป็นเครื่องมือที่มนุษย์นำไปใช้ในการศึกษาและพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น เพราะหากไม่มีคณิตศาสตร์แล้ววิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีก็จะพัฒนาไปไม่ได้ ดังจะเห็นได้จากคำกล่าวของ Charles Darwin ที่กล่าวถึงคุณค่าของคณิตศาสตร์ไว้ว่า “การค้นพบสิ่งใหม่ๆ ทุกครั้งต้องอยู่ในรูปของคณิตศาสตร์ เพราะว่าไม่มีสิ่งอื่นใดที่จะสามารถนำทางเราได้


[1] สุเทพ  จันทร์สมศักดิ์.  (2519).  คณิตศาสตร์ศึกษา.  กรุงเทพฯ : หน่วยศึกษานิเทศก์ กรมสามัญศึกษา

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: